ମତ୍ସ୍ୟ ଓ ପ୍ରାଣିସମ୍ପଦ ବିକାଶ ବିଭାଗକୁ ସ୍ୱାଗତ

ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଦେଶୀୟ, କ୍ଷାରୀୟ (ଲୁଣା) ଜଳ ଏବଂ ସାମୁଦ୍ରିକ ସମ୍ପଦରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ରାଜ୍ୟରେ ମତ୍ସ୍ୟ ଚାଷ ଏକ ପ୍ରମୁଖ କାର୍ଯ୍ୟ ଅଟେ। ସାମୁଦ୍ରିକ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଦେଶୀୟ ମତ୍ସ୍ୟ ସମ୍ପଦ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିକାଶ ତଥା ଅନେକ ପ୍ରକଳ୍ପରେ ପୁଞ୍ଜିନିବେଶ ପାଇଁ ବ୍ୟାପକ ସୁଯୋଗ ରହିଛି। ବିଭିନ୍ନ କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ଯୋଜନା ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଯୋଜନା ସହିତ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ନିଜସ୍ୱ ସ୍ତରରେ ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀମାନଙ୍କ କଲ୍ୟାଣ ତଥା ରାଜ୍ୟର ମତ୍ସ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ମତ୍ସ୍ୟ ସମ୍ପଦ କ୍ଷେତ୍ରର ଯୋଜନା, କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଏବଂ ନୀତିଗୁଡ଼ିକ ଓଡ଼ିଶା ମତ୍ସ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟ ମାଧ୍ୟମରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଏ। ରାଜ୍ୟରେ ମତ୍ସ୍ୟ ଚାଷର ସର୍ବାଙ୍ଗୀନ ବିକାଶ ପାଇଁ ୧୯୫୬ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ମତ୍ସ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିଲା। ଏହା ମୂଳତଃ ଏକ ସେବା କ୍ଷେତ୍ର ଏବଂ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ଭିତ୍ତିକ ବୈଷୟିକ ବିଭାଗ, ଯାହା ରାଜ୍ୟରେ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପଦ୍ଧତିରେ ମତ୍ସ୍ୟ ଚାଷକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରେ ଏବଂ ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀମାନଙ୍କ କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ।

କୃଷିଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟର ମୋଟ ମୂଲ୍ୟରେ ପ୍ରାଣୀସମ୍ପଦ ଉତ୍ପାଦର ଅଂଶ ୨୦ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ପ୍ରାଣୀସମ୍ପଦ ଉତ୍ପାଦନ ଆଂଶିକ ଭାବେ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ଭିତ୍ତିକ ହୋଇଥିବାରୁ, ଏହା ସାମାଜିକ, ଅର୍ଥନୈତିକ ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ଭୂମିକା ନିଭାଇବା ସହ ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ସ୍ଥିରତା ଦିଗରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବଦାନ ଦେଇଥାଏ। ଏକ ସନ୍ତୁଳିତ ଆହାର ପାଇଁ ପ୍ରାଣୀସମ୍ପଦରୁ ମିଳୁଥିବା ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀଗୁଡ଼ିକ ମୁଖ୍ୟ ସହାୟକ ଅଟନ୍ତି।

ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରାଣୀସମ୍ପଦ କ୍ଷେତ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜୀବିକା-ନିର୍ଭରଶୀଳ ଏବଂ ଏଠାକାର ୮୦% ଗ୍ରାମୀଣ ପରିବାର କୌଣସି ନା କୌଣସି ପ୍ରଜାତିର ପଶୁପାଳନ କରି ନିଜ ପରିବାର ପାଇଁ ଅତିରିକ୍ତ ଆୟ କରିଥାନ୍ତି। ବିଶେଷକରି କ୍ଷୁଦ୍ର ଓ ନାମମାତ୍ର ଚାଷୀଙ୍କ ପାଇଁ ସୀମିତ ଆୟ ଏବଂ ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି କରିବାରେ ପଶୁପାଳନ ଓ କୁକୁଡ଼ା ପାଳନ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଏ। କୃଷି ପରେ ପଶୁପାଳନ ହେଉଛି ଗ୍ରାମୀଣ ଓଡ଼ିଶାର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅର୍ଥନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ, ଯାହା ରାଜ୍ୟର ସାମଗ୍ରିକ ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦକୁ ପ୍ରାୟ ୪% ଅବଦାନ ଦେଉଛି। ପଶୁପାଳନ ଓ ପଶୁ ଚିକିତ୍ସା ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟ, ଓଡ଼ିଶା ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ବିଭାଗ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପଦ୍ଧତିରେ ପଶୁପକ୍ଷୀଙ୍କ ପ୍ରଜନନ, ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରୁଛି।

ଦୁଗ୍ଧ ଏବଂ କୁକୁଡ଼ା ପାଳନର ବିକାଶ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମଗୁଡ଼ିକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରାଯାଉଛି, ଯାହାଫଳରେ କ୍ଷୀର, ମାଂସ ଏବଂ ଅଣ୍ଡାର ଉତ୍ପାଦନ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇପାରିବ ଏବଂ ଏହା ଦ୍ୱାରା ଖାଦ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ ସହ ଗ୍ରାମୀଣ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଦୂରୀକରଣରେ ସହାୟକ ହେବ। ଏହି ବିଭାଗ ଅଧୀନରେ ୫୪୦ଟି ପଶୁ ଚିକିତ୍ସାଳୟ/ଡାକ୍ତରଖାନା ଏବଂ ୨୯୩୯ଟି ପ୍ରାଣୀ ସମ୍ପଦ ସହାୟତା କେନ୍ଦ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି, ଯେଉଁଥିରୁ କେବିକେ (KBK) ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକରେ ୧୩୦ଟି ପଶୁ ଚିକିତ୍ସାଳୟ ଏବଂ ୬୨୧ଟି ପ୍ରାଣୀ ସମ୍ପଦ ସହାୟତା କେନ୍ଦ୍ର ରହିଛି ଏବଂ ଏହି ପଶୁ ଚିକିତ୍ସା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକ ପଶୁସମ୍ପଦକୁ ସେବା ଯୋଗାଇ ଦେଉଛନ୍ତି।